Pieniądz zastępczy w majątku Schaffgotschów

Takie pieniądze pojawiały się przede wszystkim w czasie wojen, niepokojów i kryzysów gospodarczych. Wydawane były za pozwoleniem władz lub nieoficjalnie. Emitentami mogła być administracja cywilna i wojskowa, władze lokalne, miejskie banki, dyrekcje kolei, firmy prywatne i spółdzielnie.

Najwięcej pieniędzy zastępczych wyemitowano w Niemczech i Austrii w latach 1914-1923. Były to tzw. notgeldy. Powtórzono to w latach 1929-1933 w okresie wielkiego kryzysu.

Formą pieniądza zastępczego był pieniądz dominalny emitowany przez wielkie majątki ziemskie do rozliczeń wewnątrz majątku. Zarobione pieniądze w majątku wydawano na terenie tego samego majątku. Pieniądze te zaopatrzone były w herby właścicieli majątku.

Także urząd kameralny majątku Schaffgotschów w latach wielkiego kryzysu wyemitował pieniądze papierowe. Wszystkie drukowano w 2 połowie 1923 roku. Najmniejszy nominał tych papierowych pieniędzy to 500.000 marek, o wymiarach 14,5 x 9 cm. Na awersie umieszczono tam panoramę Karkonoszy. Następny banknot o nominale 1.000.000 marek, o wymiarach 16,2 x 8,5 cm. Na awersie umieszczono stosowne opisy i herb Schaffgotschów, a na rewersie widok zamku Chojnik.
Banknot o nominale 5.000.000 marek i wymiarach 14,5 x 9,5 cm, na awersie posiadał m.in. herb Schaffgotschów, a na rewersie widok szczytu Śnieżki z istniejącymi tam wówczas budynkami.

Banknot o nominale 20 miliardów marek o wymiarach 11 x 6 cm, na awersie posiadał jak inne, herb Schaffgotschów, a na rewersie budynek Urzędu Kameralnego w Sobieszowie. Banknot o nominale 50 miliardów marek o wymiarach 14 x8 cm, na awersie zaopatrzony był w herb Schaffgotschów, a na rewersie był na nim widoczny pałac w Cieplicach oraz zamki Chojnik i Gryf.

Banknot o nominale 100 miliardów marek o wymiarach 14,7 x 8,5 cm, na awersie posiadał herb Schaffgotschów, a na rewersie zamek Chojnik, z lewej umieszczono postać Gotsche II Schoffa, natomiast z prawej strony postać Ducha Gór Rübezahla.

Wszystkie banknoty wydawane przez Urząd Kameralny w Sobieszowie, były stosunkowo niewielkich rozmiarów. Wszystkie zaopatrzone były w hrabiowski herb Schaffgotschów oraz zawierały graficzne elementy związane z historią rodu oraz ziem, które były jego własnością.

Te pieniądze dominalne ważne były tylko i wyłącznie na terenie majątku Schaffgotschów. Dzisiaj nawet na terenie tym są dużą rzadkością i przypominają o dominium Schaffgotschów oraz ciężkich czasach dla Niemiec, które nastąpiły po zakończeniu I wojny światowej.