Przeciw powodziom

Systemy te pozwolą na sprawne i szybkie zbieranie danych z prognoz oraz tworzenie symulacji. Dzięki temu możliwe będzie szybkie reagowanie – wydawanie ostrzeżeń i podejmowanie decyzji w sytuacjach kryzysowych. Centra Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej wspomagane będą systemem informatycznym do zarządzania obiektami hydrotechnicznymi, które umożliwią Wodom Polskim optymalne przeprowadzanie fal wezbraniowych oraz powodziowych na obiektach hydrotechnicznych położonych w dorzeczu Odry i Wisły. Modernizacja centrum we Wrocławiu obejmie również stworzenie i wsparcie ośrodków monitoringu dla jednostek w Gliwicach i Rzeszowie, które funkcjonują w ramach systemów we Wrocławiu i Krakowie. Docelowo systemem wrocławskiego centrum objętych będzie około 100 obiektów hydrotechnicznych oraz 64 obiekty mostowe na Odrzańskiej Drodze Wodnej, natomiast w centrum operacyjnym w Krakowie około 30 obiektów hydrotechnicznych.

Nowoczesny system umożliwi prezentację danych w czasie rzeczywistym. Będą one pobierane z czujników pomiarów hydrologicznych, a następnie przetwarzane, archiwizowane i udostępniane. Integracja budowanego systemu informatycznego z funkcjonującą obecnie aplikacją pod nazwą Informator Nawigacyjny rzeki Odry, pozwoli dodatkowo usprawnić i zoptymalizować proces informowania na temat aktualnych warunków nawigacyjnych na drogach wodnych. Zostaną udostępnione parametry istotne dla żeglugi, takie jak pomiar stanu wody z wodowskazów przy budowlach hydrotechnicznych czy pomiar głębokości tranzytowych. Automatyczne pozyskiwanie i przetwarzanie danych pomiarowych z obiektów hydrotechnicznych ma zostać ujednolicone z istniejącym oprogramowaniem Wód Polskich. Dodatkową korzyścią z wdrożenia podsystemu informatycznego będzie również wymiana danych z Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowego i podmiotami administrującymi zbiornikami energetycznymi. Ta innowacyjna technologia pozwoli też na współpracę z innymi instytucjami działającymi w sferze bezpieczeństwa osób i mienia, takimi jak Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, Centra Zarządzania Kryzysowego i podmioty administrujące zbiornikami energetycznymi.

Centra Operacyjne Ochrony Przeciwpowodziowej Wód Polskich działają w całym kraju, we wszystkich 11 Regionalnych Zarządach Gospodarki Wodnej oraz w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej. Głównym ich zadaniem jest bieżący monitoring sytuacji hydrologiczno-meteorologicznej, w tym sytuacji na rzekach i zbiornikach retencyjnych, na podstawie którego opracowują codzienne raporty. Przygotowywane informacje są kluczowe zarówno dla Wód Polskich, centrów zarządzania kryzysowego, jak i innych podmiotów.

Dzięki pracy analitycznej, Centra Operacyjne jako pierwsze mają wiedzę na temat potencjalnych zagrożeń, co we współpracy z innymi jednostkami Wód Polskich, pozwala na wypracowanie i wdrożenie skutecznych działań zaradczych oraz ochrony mieszkańców przed powodzią. Szczególną sytuacją kryzysową jest okres zagrożenia powodziowego, kiedy na skutek intensywnych opadów dochodzi do niebezpiecznych wezbrań i nierzadko podtopień terenów nadrzecznych. Pracownicy centrów pełnią wówczas całodobowe dyżury, co pozwala na bieżący monitoring sytuacji Centra koordynują wówczas działania Wód Polskich oraz współpracują z organami administracji rządowej i samorządowej oraz z wojewódzkimi centrami zarządzania kryzysowego w celu przeciwdziałania skutkom powodzi. Przykładami sprawnego działania Centrów Operacyjnych, dla ochrony mieszkańców nadodrzańskich miejscowości, była akcja przeciwpowodziowa z października 2020 roku. Wówczas dzięki systemowym działaniom, które umożliwiły redukcję fali wezbraniowej, udało się ochronić przed zalaniem Brzeg i Kędzierzyn-Koźle oraz kilkanaście innych nadodrzańskich miejscowości.

Specjaliści z Centrów Operacyjnych na co dzień zajmują się również kwestią żeglugi śródlądowej, a nawet mają swój udział w prowadzeniu akcji lodołamania, gdyż dzięki ich analitycznej pracy można zaplanować skuteczną zimową osłonę przeciwpowodziową, jeszcze zanim lodołamacze wypłyną z portów. Ponadto opracowują i publikują komunikaty żeglugowe na drogach wodnych i współpracują z urzędami żeglugi śródlądowej w zakresie śródlądowych dróg wodnych.