Zaczytaj się z Jelonką.com

Warunek. Eustachy Rylski

Pierwsze wydanie tej książki wywołało poruszenie. Nic dziwnego. To, co dla Eustachego Rylskiego jest chlebem powszednim, większość z nas ciągle zaskakuje i wprawia w konsternację. Przyzwyczajeni do sienkiewiczowskiego traktowania historii, stajemy zdumieni, gdy ktoś poważy się zmienić punkt widzenia. Bo autor z całego wachlarza możliwości, jakie daje przeszłość, wybiera najmniej efektowne fakty i odziera nas ze złudzeń. Taka optyka jak na dłoni pokazuje, że bohaterowie w żadnym wypadku nie mają wpływu na wydarzenia a tym samym nie są twórcami historii, raczej jej ofiarami, choć to w przypadku „Warunku” nasi szwoleżerowie, kierujący się patriotyzmem i poczuciem honoru. Te nadużywane pojęcia Rylski też bierze pod lupę, po czym czyni woltę i to, co się pod nimi kryje - treść, która dla jednych jest samousprawiedliwieniem, dla innych listkiem figowym - stawia w innym świetle, w nowych okolicznościach. W rezultacie jej wartość zostaje zakwestionowana. A wszystkie te zabiegi ukryte są pod pozorami historycznej powieści awanturniczej spod znaku płaszcza i szpady. Jest pojedynek, ucieczka, wielka przegrana w karty, ale w istocie mamy do czynienia z uniwersalną, współczesna prozą psychologiczną, w której Rylski rozprawia się z paroma sprawami, a przy okazji z okrucieństwem i bezsensem wojny. Bo o ile kampania napoleońska została przez literaturę wyeksploatowana, to już zakończenie pochodu wojsk i odwrót spod Moskwy nie cieszyły się takim powodzeniem. Omawiając „Warunek” pod tym kątem, można go odczytać jako epilog „Pana Tadeusza”. Główni bohaterowie spotykają się jesienią 1812 roku w majątku Arancewo. Andrzej Rangułt i Semen Hoszowski są żołnierzami tej samej armii, armii Napoleona, ale poza tym różni ich wszystko. W zasadzie są wrogami, od pewnego momentu śmiertelnymi, a od następnego życie jednego będzie zależało od drugiego. Eustachy Rylski to jeden z tych pisarzy, którego język można rozpoznać bez spoglądania na nazwisko autora. Z pietyzmem i elegancją budowane zdania, gdzie każdy przecinek, każda partykuła jest na właściwym miejscu, podobnie jak precyzyjnie dobrane słowa i charakterystyczne, surowe dialogi, których lapidarność i niedopowiedzenia wywołują uczucie niepokoju. Książka dostępna w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (KH)

Premier i anioł. Ivan Klíma

Liberalny premier w postkomunistycznym kraju nie wytrzymuje presji i obciążenia pracą, ogrom obowiązków i oczekiwań zaczyna odbijać się na jego psychice. Rozkręca się kampania wyborcza, która nakłada dodatkowe i w jego przekonaniu absurdalne zadania, towarzyszą jej hasła, które już gdzieś wybrzmiewały. Na dodatek wybuchają kolejne afery korupcyjne, które dotykają członków rządu. Sytuacja w domu też nie jest różowa. Żona romansuje z młodszymi, a dzieci przechodzą do opozycji. Mąż, tato nie ma dla nich czasu. Premier powoli staje się marionetką w rękach doradców i sztabu wyborczego. O ironio! Kiedyś wykładał na lalkarstwie. Spotkanie z byłymi studentami budzi wspomnienia sprzed 15 lat, Cyryl Florian kiedyś był inny, miał czas, miał pomysły i miał coś więcej. To wydarzenie inicjuje jego wewnętrzny rozrachunek. Zaczyna rozmawiać z NIM, z tym który odwiedza go w nocy. Kim on jest? Nazwanie go jest zadaniem czytelnika. Premier według otoczenia popada w obłęd, to co mówi nie przystaje do politycznych zwyczajów i obietnic wyborczych. Jako szef partii Biały paw kompromituje ją w oczach opinii publicznej. Trzeba go odsunąć od kontaktów z mediami. Książka Klímy opowiada o patologii władzy i jej ofiarach, mechanizmach które stają się groteskowe, ale mimo to wciągają kolejnych graczy. Jest jednak nadzieja. Mimo wszystko opowieść o Mężu, ojcu, premierze Cyrylu Florianie nie kończy się źle….. dla niego. Książka dostępna w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (JJ)

Aberrations. Bestia się budzi. Joseph Delaney

Pierwszy tom nowej trylogii Josepha Delaneya, autora bestsellerowej serii „Kroniki Wardstone”. Sprytek nie pamięta czasów przed Szolem – tajemniczą plamą mroku zbierającą przerażające żniwo. Ci, którzy zostali uwięzieni w jej wnętrzu, zginęli lub zostali odmienieni w łaknące krwi potwory – aberracje. Sprytek od roku tkwi w piwnicy rodzinnego domu. Towarzyszą mu jedynie szepty zmarłych braci oraz Królowa Bagien. Pewnego dnia ojciec postanawia zaprowadzić syna do zamku i zgłosić go na stanowisko pomocnika wojujących z Szolem bramomantów. Teraz chłopak każdego dnia ociera się o śmierć. W głębi Szolu czają się bowiem wygłodniałe aberracje, a w zamku panoszy się przebiegły Żmij. Książka dostępna w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (AJ)

Kastor. Wojtek Miłoszewski; czyta: Janusz Zadura

Początek lat ‘90, następuje przekształcenie milicji w policję. Kraków podobnie jak cała Polska przechodzi biznesową rewolucję. Tu właśnie pracuje Kastor Grudziński – policjant z powołania i z przekonania. Komisarz dostaje zgłoszenie od zrozpaczonej kobiety – jej mąż, bogaty biznesmen zaginął. Gdy komisarz rusza jego tropem, okazuje się, że zniknięcie biznesmena łączy się z serią zabójstw. Kastor ruszy w pościg za przestępcą przy akompaniamencie muzyki z dancingów, wśród cinkciarzy i krakowskich uliczek. Sprawa okaże się bardziej skomplikowana niż przypuszczał. To książka, która bawi i wciąga, a zachować równowagę między poczuciem humoru, a utrzymaniem napięcia to nie jest prosta sprawa. Na szczęście pisarska dłoń Miłoszewskiego nie zadrżała i całość jest wyważona i naprawdę doskonała! Audiobook dostępny w zbiorach Książnicy Karkonoskiej. (AS)